Wizualna rewolucja w prawie: Legal Design

Legal Design to zbiór metod projektowania zrozumiałych dokumentów i usług prawnych. Ustawy często bywają skomplikowane – zwłaszcza jeśli chodzi o prawo procesowe. Celem jest więc ułatwienie komunikacji w zakresie rozumienia prawa (na przykład pomiędzy prawnikiem i jego klientem, działem prawnym i innymi działami firmy, notariuszem i jego klientem, profesorem prawa i jego studentami czy Państwem i jego obywatelami) pomiędzy osobami, które dysponują wiedzą merytoryczną z tej dziedziny i tymi, które nie mają jej wcale.

 


Legal Design wnosi nowy styl relacji pomiędzy prawnikiem a klientem.


 

Legal Design wnosi nowy styl relacji pomiędzy prawnikiem a klientem. Prawnicy mogą niechętnie korzystać z informacji prawnych, które są zbyt łatwo dostępne, jednakowoż wydaje się zajmować jednak coraz więcej miejsca w środowisku prawniczym.

Korzyści płynące z Legal Design mogą być natychmiast dostrzeżone przez prawników. Dobry schemat oszczędza godziny dyskusji, a zaoszczędzony czas może być wykorzystany do optymalizacji relacji z klientami. Kiedy prawnik udziela jasnych informacji o pochodzeniu prawnym swojego klienta, celem jego działań jest uspokojenie emocji tego ostatniego, nawiązanie relacji opartej na zaufaniu i wykazanie się wiedzą specjalistyczną.

Podsumowując, zbudowanie zbioru schematów i wykresów głównych tematów interwencji jest znaczącą oszczędnością czasu, dostarcza lepszych informacji i odróżnia od konkurencji.

 

Jak prosto wytłumaczyć w wizualny sposób przebieg postępowania sądowego:

Credit: Legal Design Lab

 

Legal Design jako podstawa dla wszystkich legaltech

Punktem wyjścia do tworzenia usług prawnych wykorzystujących intensywnie technologie (legaltech) jest przede wszystkim skupienie się na użytkowniku i jego rzeczywistych potrzebach. Prawny projekt polega na ponownym umieszczeniu użytkownika w środku relacji. – Miroslav Kurdov, SketchLex

Jeśli spojrzymy na pewne kategorie prawnych start-upów, możemy zobaczyć, jak starają się odpowiadać rzeczywistym potrzebom użytkowników, poprzez:

  • sporządzanie dokumentów prawnych przy pomocy kwestionariuszy wielokrotnego wyboru i formularzy do wypełnienia;
  • dopełnianie formalności online;
  • narzędzia decyzyjne;
  • dostęp do zasobów dokumentacyjnych.

Legal Design, nowe podejscie do praktyki prawniczej

Technologia cyfrowa i cyfryzacja przenikają całą działalność gospodarczą i wkrótce zmienią swoiste ekosystemy działalności prawniczej. Zmiany te wymagają ponownego przemyślenia roli postępującej cyfryzacji oraz sposobu stosowania prawa. Prawnik nie jest już uważany za pomocnika pracującego w próżni, będącą specyficznym wyznacznikiem szeroko pojętego prawa. Dziś jest on uważany w firmie za prawdziwego partnera biznesowego, zaangażowanego w jej projekty i decyzje strategiczne. Niemniej jednak przekazywanie pomysłów i koncepcji prawnych osobom niebędącym prawnikami nie zawsze jest najprostszym zadaniem i do tej pory bardzo często było niemożliwe.


Prawnik nie może już dłużej wierzyć, że jego wartość dodana tkwi jedynie w technicznej odpowiedzi, jaką dostarczy klientowi.


W ten sposób Legal Design umożliwi opracowanie innego sposobu codziennego przekazywania informacji prawnych do jej odbiorcy, który nie jest odbiorcą prawnym. Prawnik nie może już dłużej wierzyć, że jego wartość dodana tkwi jedynie w technicznej odpowiedzi, jaką dostarczy klientowi.

Ewolucja zawodu prawnika

Z drugiej strony, szkolenie prawników w 2019 roku nie jest już takie samo jak dwadzieścia lat temu. Wymagana jest interdyscyplinarność. W dzisiejszych czasach prawnik musi ewoluować w procesie partycypacyjnym, w którym jest w stanie współpracować z inżynierami, projektantami, a nawet i grafikami. Nie jest to kwestia tworzenia prawników zdolnych do np. kodowania, ale przynajmniej utworzenie możliwości dialogu z inżynierami. Code is Law (aby wykorzystać maksymę Lessiga nałożoną na siebie) – podejście Legal Design można podsumować jako silną zachętę do myślenia poza określonymi wcześniej ramami.

Dział prawny w swoim aspekcie współpracy musi pokazać się jako czynnik ułatwiający i stymulujący innowacje, z dala od ograniczonego, sztywnego i konserwatywnego wizerunku, jaki miał do tej pory. Legal Design to pewnego rodzaju holistyczne podejście, które wykracza daleko poza wizualizację prawa, do której jest czasami redukowane.

Proste, ale nie uproszczone, pojęcie to ma na celu pogodzenie prawa i obecnego wykorzystania informacji. Bardziej właściwe jest mówienie o uproszczeniu lub ułatwieniu praworządności, a nie jej popularyzacji. Jednym z wyzwań w Legal Design jest zatem uczynienie reguły prawnej zrozumiałej w firmie dla działu innego niż prawny.

 

Tak można wytłumaczyć NDA:

Credit: Comicbookcontracts

Wyzwania Legal Design

Legal Design to, jak już wspomniano, holistyczne podejście, które wykracza daleko poza wizualizację prawa, do którego to ostatnie się bardzo często upraszcza. Proste, ale nie symplifikowane, pojęcie ma na celu pogodzenie prawa jako takiego i współczesnego wykorzystania informacji. Właściwsze jest mówienie o uproszczeniu lub ułatwieniu praworządności, a nie jej popularyzacji.

Jednym z wyzwań związanych z projektowaniem prawnym jest zatem uczynienie reguły prawnej, zrozumiałą nie tylko dla prawników. W czasach gdy przedsiębiorstwa czynią uproszczenie zagadnieniem czysto strategicznym, innowacja ta stanowi potężne narzędzie dla działów prawnych bądź całych firm prawniczych, które chcą wprowadzać innowacje.

W umowie informacja o prawach i obowiązkach strony może być zorientowana w interesie strony lub też na jej szkodę. Wzór ten może być zatem przydatny w celu informowania, ale również jako wskazówka dla tego, kto jest stroną w sporze lub stroną umowy w zakresie korzystania z jego praw i w ten sposób zniechęcać go do pewnych działań lub wręcz przeciwnie – zachęcać go do podążania tą lub inną drogą.